Поли(этилентерефталат) (ПЭТ)азык-төлек һәм эчемлекләр сәнәгатендә еш кулланыла торган төрү материалы; шуңа күрә аның термик тотрыклылыгы күп тикшеренүчеләр тарафыннан өйрәнелгән. Бу тикшеренүләрнең кайберләре ацетальдегид (AA) барлыкка килүенә басым ясый. ПЭТ әйберләрендә AA булуы борчылу тудыра, чөнки аның кайнау температурасы бүлмә температурасында (21_C) яки аннан түбәнрәк. Бу түбән температура үзгәрүчәнлеге аның ПЭТтан атмосферага яки савыт эчендәге теләсә нинди продуктка таралуына мөмкинлек бирәчәк. Күпчелек продуктларга AA таралуын минимальләштерергә кирәк, чөнки AAның эчке тәме/исенең кайбер төргәкләнгән эчемлекләр һәм ризыкларның тәмнәренә тәэсир итүе билгеле. ПЭТ эретү һәм эшкәртү вакытында барлыкка килгән AA күләмен киметү өчен берничә ысул бар. Бер ысул - ПЭТ савытлары җитештерелә торган эшкәртү шартларын оптимальләштерү. Эрү температурасы, тору вакыты һәм кисү тизлеге кебек бу үзгәрүчәннәрнең AA барлыкка килүенә көчле йогынты ясавы күрсәтелгән. Икенче ысул - савыт җитештерү вакытында AA барлыкка килүне минимальләштерү өчен махсус эшләнгән ПЭТ сумалаларын куллану. Бу сумалалар ешрак "су сыйфатындагы ПЭТ сумалалары" дип атала. Өченче ысул - ацетальдегид чистарту чаралары дип аталган өстәмәләр куллану.

AA калдыклары ПЭТ эшкәртү вакытында барлыкка килгән теләсә нинди AA белән үзара бәйләнештә булырлык итеп эшләнгән. Бу калдыклар ПЭТ таркалуын яки ацетальдегид формалашуын киметми. Шулай да, алар савыттан тарала алырлык AA күләмен чикли ала һәм шулай итеп төрелгән эчтәлеккә йогынтыны киметә ала. Чистартучы агентларның AA белән үзара бәйләнеше өч төрле механизм буенча бара дип фаразлана, бу конкрет чистартучының молекуляр структурасына бәйле. Чистартучы механизмның беренче төре - химик реакция. Бу очракта AA һәм чистартучы агент химик бәйләнеш барлыкка китерү өчен реакциягә керәләр, ким дигәндә бер яңа продукт барлыкка китерәләр. Чистартучы механизмның икенче төрендә инклюзия комплексы барлыкка килә. Бу AA чистартучы агентның эчке куышлыгына кергәндә һәм водород бәйләнеше белән урында тотылганда була, нәтиҗәдә икенчел химик бәйләнешләр ярдәмендә тоташкан ике аерым молекула комплексы барлыкка килә. Чистартучы механизмның өченче төре AAның катализатор белән үзара бәйләнеше аша башка химик төргә әйләнүен үз эченә ала. ААны башка химик матдәгә, мәсәлән, сиркә кислотасына әйләндерү мигрантның кайнау температурасын арттырырга һәм шулай итеп төргәкләнгән ризык яки эчемлек тәмен үзгәртү сәләтен киметергә мөмкин.


Бастырылган вакыты: 2023 елның 10 мае