Ýelimleýji maddalar, ýüzi işlenen we belli bir mehaniki berklige eýe bolan himiki häsiýetlere eýe bolan iki ýa-da has köp ýelmeşdiriji materiallary berk birleşdirýär. Mysal üçin, epoksi smola, fosfor turşusy mis oksidi, ak lateks we ş.m. Bu birikme ýelmeşdirijiniň görnüşine we ulanylyş zerurlyklaryna baglylykda hemişelik ýa-da aýrylyp bilinýän bolup biler.
Himiki düzümi nukdaýnazaryndan, ýelmeşdirijiler esasan ýelmeşdirijilerden, eredijilerden, berkidiji serişdelerden, doldurgyçlardan, plastifikatorlardan, birleşdiriji serişdelerden, antioksidantlardan we beýleki kömekçi maddalardan ybarat. Bu maddalar bilelikde ýelmeşdirijiniň dykyzlygy, berkidiş tizligi, berkligi, gyzgynlyga çydamlylygy, howa şertlerine çydamlylygy we ş.m. ýaly häsiýetlerini kesgitleýär.
Ýelimleýji maddalaryň görnüşleri
I. Poliuretan ýelmeşdiriji
Ýokary derejede işjeň we polýar. Köpük, plastmassa, agaç, deri, mata, kagyz, keramika we beýleki gözenekli materiallar, şeýle hem tekiz ýüzli metal, aýna, rezin, plastmassa we beýleki materiallar ýaly işjeň gaz saklaýan esasy materiallar bilen ajaýyp himiki ýapyşma ukybyna eýedir..
II.Epoksi reçine ýelmeşdiriji
Ol epoksid reçine esasly materialdan, berkidiji serişdeden, erediji serişdeden, tizleşdiriji serişdeden we doldurgyçdan taýýarlanyldy. Ol gowy birleşdirijilik ukybyna, gowy funksiýasyna, deňeşdirme boýunça arzan bahasyna we birleşdirijiligiň ýönekeý prosesine eýedir.
III.Sianoakril ýelimleýji
Ony howa ýok ýerde berkitmeli. Kemçiligi, ýylylyga garşylygyň ýeterlik derejede ýokary däldigi, berkitme wagtynyň uzakdygy we uly aralyklary bolan möhürlemek üçin amatly däldigidir.
IV.Poliimid esasly ýelimleýji
Ýokary temperatura çydamly, ajaýyp ýylylyga çydamly we 260°C-de üznüksiz ulanylyp bilinýän tohumlary saklaýan ýelimleýji madda. Ol ajaýyp pes temperatura görkezijilerine we izolýasiýa eýe. Kemçiligi, onuň aşgarly şertlerde aňsatlyk bilen gidrolizlenmegidir.
V.Fenol rezina ýelimleýji
Ol gowy ýylylyga çydamlylyga, ýokary baglanyş güýjüne, gowy könelme garşylygyna we ajaýyp elektrik izolýasiýasyna eýedir, şeýle hem arzan we ulanmak aňsat. Şeýle hem, ol mebelde formaldegid ysynyň çeşmesidir.
VI. Akrolein esasly ýelimleýji
Bir zadyň ýüzüne ulanylanda, ergin buharlanar we obýektiň ýüzündäki ýa-da howadaky çyglylyk monomeriň anion polimerleşmesiniň çalt geçmegine sebäp bolup, uzyn we berk zynjyr emele getirip, iki ýüzi bir-birine birikdirer.
VII. Anaerob ýelmeşdirijiler
Ol kislorod ýa-da howa bilen gatnaşykda bolanda gatylaşmaýar. Howa bölünip alnandan soň, metal ýüzüniň katalitik täsiri bilen birleşdirilende, ol otagyň temperaturasynda çalt polimerleşip we gatylaşyp, berk baglanyşyk we gowy möhür emele getirip bilýär.
VIII.Organiki däl ýelmeşdiriji
Ol ýokary temperatura we pes temperatura çydap bilýär we arzan bahadan satylýar. Ýaşlanmagy aňsat däl, ýönekeý gurluşa we ýokary ýelmeşmä eýedir.
IX. Gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji
Eriýän ýagdaýda ulanylýan we soňra gaty ýagdaýa çenli sowadylanda birleşýän termoplastik ýelmeşdiriji. Gündelik durmuşda ony kitap baglaýjy material hökmünde ulanyp bolýar.
Ýelimleýji maddany saýlanyňyzda, ýelmeşdiriji maddanyň tebigaty, ýelmeşdiriji maddanyň berkleşme şertleri, ulanylyş gurşawy we tygşytlylygy ýaly faktorlary göz öňünde tutmaly. Mysal üçin, has uly ýükleri götermeli ýagdaýlarda ýokary berklige eýe bolan gurluşyk ýelmeşdirijileri saýlanmaly; çalt berklenmeli ulanylyşlar üçin bolsa çalt berklenme tizligine eýe bolan ýelmeşdirijiler saýlanmaly.
Umuman, ýelmeşdirijiler häzirki zaman senagat önümçiliginde we gündelik durmuşda möhüm rol oýnaýar. Olar diňe bir birikdirmek prosesini ýönekeýleşdirip we çykdajylary azaldyp çäklenmän, eýsem önümleriň hilini we ygtybarlylygyny hem ýokarlandyrýar. Ylmyň we tehnologiýanyň ösmegi we daşky gurşaw baradaky habardarlygyň ýokarlanmagy bilen geljekki ýelmeşdirijiler has ekologiýa taýdan arassa, netijeli we köp funksiýaly bolar.
Ýelimleýjiniň nämedigini we onuň görnüşlerini gysgaça düşünenden soň, başga bir sorag siziň pikiriňize gelip biler. Ýelimleýji maddalar bilen nähili materiallar ulanylyp bilner? Garaşyň we indiki makalada görüň.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 17-nji ýanwary
